دانشگاه هوایی شهید ستاری دانشکده مدیریت ارزیابی و رشد سرمایه‌های انسانی 3115-8536 2 4 2026 12 22 Developing a Learner-Centered Academic Governance Model in Higher Education: A Case Study of Shahid Sattari University of Aeronautical Sciences and Technologies تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرنده‌محور در آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری 247154 10.22034/jhcad.2026.247154 FA علیرضا تنهایی استادیار گروه مدیریت آموزش عالی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه علوم و فنون فارابی، تهران، ایران علی امینی باغ دانشجوی دکتر برنامه ریزی، توسعه آموزش عالی روه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Journal Article Background & Purpose: Academic governance refers to the set of structures, relationships, and processes that organize how universities are directed, how decisions are made, and how stakeholders participate in academic affairs. It plays a significant role in enhancing quality, accountability, and effectiveness in higher education systems. Adopting a learner-centered approach in academic governance can improve the learning experience, strengthen academic participation, and enhance educational and organizational performance. Accordingly, the present study was conducted to develop a learner-centered academic governance model in higher education, with particular emphasis on Shahid Sattari University of Aeronautical Engineering. Methodology: The research adopted a qualitative approach using the systematic grounded theory method proposed by Strauss and Corbin. The participants of the study consisted of faculty members at Shahid Sattari University of Aeronautical Sciences and Technologies. Through purposive sampling, 15 faculty members were selected to take part in the study. Data were collected using in-depth semi-structured interviews and analyzed through the three stages of open, axial, and selective coding. Findings: The results indicated that the causal factors influencing the establishment of learner-centered academic governance at Shahid Sattari University include: military hierarchy and command structure, national security and strategic priorities, uniformity and standardization, professional training and development, and a culture of research innovation. The intervening factors comprised scientific capacity building, participatory organizational culture, and empowering academic leadership. The mediating factors included the university’s visionary and mission-oriented perspective, financial resource management, and networking and communication systems. The core phenomenon identified in the study was the concept of learner-centered academic governance. Moreover, the strategies identified encompassed strategic partnerships, technological integration, professional academic development, establishment of specialized military research centers, and the creation of research opportunities for both faculty and students. The outcomes of implementing learner-centered academic governance included enhanced national security, improved quality of education and research, increased adaptability to change, effective responsiveness to social and security challenges, enhanced employability of graduates, strengthened knowledge-based culture, and elevated academic reputation of the university. Conclusion: The findings showed that learner-centered academic governance at Shahid Sattari University requires simultaneous attention to structural, managerial, and educational dimensions. The proposed model can provide a basis for rethinking university governance practices and for improving educational quality, strengthening participation, and enhancing organizational resilience in specialized educational settings. چکیده زمینه و هدف: حکمرانی آکادمیک به مجموعه سازوکارها، روابط و فرایندهایی اشاره دارد که چگونگی هدایت، تصمیم‌گیری و مشارکت ذی‌نفعان را در دانشگاه سامان می‌دهد و نقش مهمی در ارتقای کیفیت، پاسخگویی و اثربخشی نظام آموزش عالی دارد. توجه به رویکرد یادگیرنده‌محور در حکمرانی آکادمیک می‌تواند زمینه‌ساز بهبود تجربه یادگیری، افزایش مشارکت دانشگاهی و ارتقای عملکرد آموزشی و سازمانی شود. بر این اساس، تحقیق حاضر به‌منظور تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرنده‌محور در آموزش عالی، با تأکید بر دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، انجام شده است. تحقیق حاضر به منظور تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرنده‌محور در آموزش عالی به طور خاص در دانشگاه علوم‌وفنون دریایی شهید ستّاری انجام شده است. روش‌شناسی: رویکرد تحقیق کیفی و از راهبرد گراندد تئوری سیستماتیک اشتراوس و کوربین بهره گرفته شد. مشارکت‌کنندگان تحقیق را اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم‌وفنون دریایی شهید ستّاری تشکیل دادند. از طریق شیوه نمونه‌گیری هدفمند 15 نفر از استادان این دانشگاه در تحقیق مشارکت‌ داده شدند. از مصاحبه‌ نیمه‌ساختاریافته عمیق به‌عنوان ابزار گردآوری داده‌ها استفاده به عمل آمد. تحلیل داده‌ها به شیوه کدگذاری سه‌مرحله‌ای باز، محوری و گزینشی صورت پذیرفت. یافته‌ها: یافته‌های حاکی از آن بود که عوامل علِّی تأثیرگذاری برای ایجاد حکمرانی آکادمیک یادگیرنده‌محور در دانشگاه شهید ستّاری شامل: سلسله مراتب نظامی و ساختار فرماندهی، امنیت ملی و اولویت‌های استراتژیک، یکنواختی و استانداردسازی، آموزش و توسعه حرفه‌ای و فرهنگ نوآوری تحقیق بود. عوامل مداخله‌ای شامل: ظرفیت‌سازی علمی، فرهنگ سازمانی مشارکتی و رهبری آکادمیک توانمندساز بود. همچنین عوامل میانجی‌گر مشتمل بر بینشمندی و مأموریت‌گرایی دانشگاه، مدیریت منابع مالی و ارتباطات و شبکه‌سازی بود. پدیده محوری پژوهش مفهوم حکمرانی آکادمیک یادگیرنده‌محور بود. افزون بر این راهبردها دربرگیرنده مشارکت‌های استراتژیک، یکپارچه‌سازی فناوری، توسعه علمی حرفه‌ای، ایجاد مراکز تخصصی پژوهشی در حوزه‌های نظامی و ایجاد فرصت‌های پژوهشی برای دانشجویان و اساتید بود. پیامدهای ایجاد پدیده حکمرانی آکادمیک یادگیرنده‌محور شامل: ارتقای امنیت ملی، بهبود کیفیت آموزش و پژوهش، افزایش انعطاف‌پذیری در برابر تغییرات، پاسخگویی مؤثر به چالش‌های اجتماعی و امنیتی، افزایش توانمندی‌های استخدامی فارغ‌التحصیلان، تقویت فرهنگ دانش بنیان و ارتقای اعتبار علمی دانشگاه بود. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد حکمرانی آکادمیک یادگیرنده‌محور در دانشگاه شهید ستاری مستلزم توجه هم‌زمان به ابعاد ساختاری، مدیریتی و آموزشی است. این مدل می‌تواند مبنایی برای بازاندیشی در شیوه‌های حکمرانی دانشگاهی و نیز بهبود کیفیت آموزش، تقویت مشارکت و ارتقای تاب‌آوری سازمانی در محیط‌های آموزشی تخصصی فراهم سازد.