زمینه و هدف: منابع انسانی عامل اصلی کسب برتری رقابتی و بقای سازمان‌ها هستند؛ از این رو منبع ارزش‌آفرینی سازمانی نیز محسوب می‌شوند. در همین راستا، در دنیای رقابتی امروز، سنجش میزان ارزش خلق شده کارکنان، اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا همۀ کارکنان ارزش یکسانی ندارند و باید قدر کارکنان برتر را دانست و در نگهداشت آن‌ها کوشا بود. مدل‌های قبلی به ارزیابی کیفی ارزش طول عمر کارکنان پرداخته‌اند؛ اما نوعی خلأ علمی و تحقیقاتی در حوزۀ سنجش عددی و کمی میزان ارزش طول عمر کارکنان، به‌خصوص در واحدهای تولیدی وجود دارد. هدف اصلی این پژوهش، طراحی مدل محاسباتی ارزش طول عمر کارکنان با استفاده از رویکرد تحلیل منابع انسانی در یکی از شرکت‌های گروه خودروسازی، در واحد پرس شاپ است که اهمیت خاصی دارد.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، جزء تحقیقات توسعه‌ای ـ کاربردی و از نظر گردآوری داده‌ها، تحلیلی ـ مطالعۀ موردی است. از نظر رویکرد نیز، رویکردی آمیخته (لانه‌ای) دارد. در بخش کیفی از پرسش‌نامۀ گروه کانونی و شیوۀ گروه کانونی برای احصای شاخص‌های درآمد و هزینۀ ارزش‌گذاری کارکنان استفاده شده است و در بخش کمّی، به‌شکل عملیاتی، داده‌های واقعی صنعت خودروسازی مبنای محاسبۀ ارزش کمی طول عمر کارکنان قرار گرفته است. جامعۀ آماری پژوهش در بخش کیفی، ۱۶ نفر از مدیران، معاونان و خبرگان گروه خودروسازی به‌صورت گروه کانونی و در بخش کمّی، ۱۵ اپراتور واحد پرس شاپ یکی از شرکت گروه خودروسازی انتخاب شدند.
یافته‌ها: طبق نتایج فاز کیفی پژوهش، مشخص شد که ۱۱ شاخص اصلی برای سنجش هزینه و ۱۶ شاخص برای سنجش درآمد کارکنان وجود دارد. همچنین نتایج فاز کمّی نشان داد که همۀ کارکنان ارزش یکسانی ندارد؛ به این معنا که برخی کارکنان ارزش منفی و برخی ارزش بسیار زیادی دارند؛ از این رو کارکنان در قالب سه دسته کارکنان با ارزش کم، متوسط و زیاد طبقه‌بندی شدند. به‌طور کلی نتایج نشان داد که ارزش طول عمر اپراتور ۱ تا ۴ در مجموع منفی است؛ یعنی این کارمندان طی ۳ سال، به اندازۀ هزینه‌ای که برای جذب و پرورش آن‌ها پرداخت شده، ارزش‌آفرینی نداشته‌اند.
نتیجه‌گیری: به مدیران شرکت تولیدی و صنعت خودروسازی کشور توصیه می‌شود که در برنامه‌های آموزش کارکنان، به‌خصوص آموزش عملی و مهارتی آن‌ها تمرکز بیشتری کنند؛ زیرا فراگیری دانش تجربی و افزایش سطح مهارتی آن‌ها، باعث خلق ارزش بیشتر خواهد شد. همچنین در جهت نگهداشت کارکنان ماهر و باتجربۀ خود نهایت تلاش را انجام دهند؛ زیرا بیشترین خلق ارزش، متعلق به این دسته از کارکنان است.