ارزیابی و رشد سرمایه‌های انسانی

ارزیابی و رشد سرمایه‌های انسانی

ارزیابی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر موفقیت استقرار کانون‌‌های ارزیابی و رشد در ارتش ج.ا.ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران
2 دکتری، گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: ارتش ج. ا. ایران، یکی از سازمان‌های پیشرو و پیشگام در عرصۀ ارزیابی عملکرد کارکنان با قدمتی قریب به یک قرن، مباحث گزینش و استخدام، ارزیابی، انتصاب و ارتقای کارکنان خود را مقوله‌های مهمی می‌داند و در سال‌های اخیر، همگام با سایر سازمان‌های مطرح کشوری با ایجاد تغییر در نظام منابع انسانی خود، در راستای استقرار نظام شایسته‌سالاری، مدیریت استعدادها و رشد و پرورش هدفمند فرماندهان و مدیران آیندۀ ارتش بر مبنای رویکردهای نوین، به راه‌اندازی کانون‌های ارزیابی و رشد اقدام کرده و در این مسیرگام برداشته است. در ارتش ج. ا. ایران، به‌عنوان یکی از سازمان‌های متکی بر نیروی انسانی، عوامل مختلفی در موفقیت استقرار کانون‌های ارزیابی و رشد تازه تأسیس آن تأثیرگذار است.
روش: پژوهش از لحاظ هدف کاربردی ـ توسعه‌ای است و روش اجرای آن، تلفیقی از روش‌های توصیفی ـ تحلیلی و پیمایشی (استفاده از نظر خبرگان و پرسش‌نامه) بوده است. به منظور پاسخ به این سؤال که از میان عوامل مؤثر بر موفقیت استقرار کانون‌های ارزیابی و رشد در سطح ارتش، کدام عوامل اولویت و اهمیت بیشتری دارند، ضمن بررسی سوابق و اسناد علمی مرتبط و استفاده از نظر ۲۴ خبرۀ آشنا با موضوع تحقیق، ۲۱ عامل شناسایی، وزن‌دهی و اولویت‌بندی شد.
یافته‌ها: بر اساس نتایج، پنج عامل ارزش اهمیت و عملکرد بیشتری داشتند که عبارت‌اند از: نگرش مثبت مسئولان، سیاست‌گذاری اولیه، ویژگی‌های شخصیتی بنیان‌گذاران، به‌کارگیری کارکنان کارآمد و داشتن برنامه و چشم‌انداز. همچنین سه عامل اهمیت بیشتر و عملکرد ضعیفی داشتند که عبارت‌اند از: فرهنگ‌سازی، هم‌سوسازی با سایر نظام منابع انسانی و کاربست نتایج کانون در حوزه‌های مختلف.
نتیجه‌گیری: استقرار کانون‌های ارزیابی و رشد در سطح ارتش ج. ا. ایران و کاربست نتایج آن موازی با سایر روش‌های ارزیابی سنتی و متداول، فرایند سنجش و ارزیابی و شناسایی و انتخاب کارکنان و رشد آنان را منصفانه‌تر و با روایی بیشتری انجام خواهد داد. فرماندهان و مدیران راهبردی سازمان، باید ضمن حفظ و ادامۀ موقعیت فعلی عواملی که اهمیت و عملکرد بیشتری دارند، برای افزایش عملکرد عواملی برنامه‌ریزی و اقدام کنند که طبق نتایج به‌دست‌آمده، ارزش اهمیت زیادی دارند؛ اما عملکردشان ضعیف است.
کلیدواژه‌ها

منابع
اکبری، مهناز؛ فیاضی، مرجان؛ جمشیدی کوهساری، حمزه (1395). شناسایی و اولویت‌بندی عارضه‌های کانون‌های ارزیابی و توسعه در ایران. فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 8 (23)، 103-129.
بسیجی، عسل (1398)، طراحی و تبیین مدل شایستگی مدیران بازاریابی بین‌الملل، رساله مقطع دکتری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد دانشگاه الزهرا (س)، استاد راهنما: محمدعلی بابایی زکلیکی، تهران.
جعفرزاده، مجتبی؛ رازینی، روح الله و مطیعی، میثم (1399). ارزیابی عملکرد هیئت‌های مذهبی دانشگاهی مبتنی بر رویکرد تحلیل اهمیت ـ عملکرد، فصلنامه فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 10(34)، 103-126.
حسینی، معصومه سادات (1394). شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت استقرار مراکز سنجش شایستگی و ارائه مدلی برای آن، پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه شاهرود.
رضاعلی، منیر؛ محمدی، حدیث و عسگرشهبازی، مهیا (1400)، طراحی الگوی پیاده‌سازی مدیریت استعدادها در شرکت ایران‌خودرو، مجله تدبیر، 32(326)، 22-32.
روزبه، محمدحسین؛ موسی خانی، مرتضی؛ رحمانی، حامد (1403)، مطالعه تطبیقی مهارت‌های بازی‌گونه‌سازی با شایستگی‌های کانون ارزیابی مدیران. فصلنامه مدیریت توسعه و تحول، 56، 11-27.
سامانی‌پور، حمیدرضا؛ شاطریان محمدی، فاطمه؛ عسکریان، مهناز و محمدداودی، امیرحسین (1402)، اعتباریابی فرایند کانون ارزیابی مالک مدیران بنگاه‌های صنعتی کوچک و متوسط SME، فصلنامه فرایند مدیریت و توسعه، 36(3)، 145-177.
سرلک، محمدعلی؛ عابدی اردکانی، مصطفی؛ درویش، حسن؛ فراتی، حسن (1400)، شناسایی شاخص‌های توسعه شایستگی کارکنان در کانون ارزیابی و توسعه با رویکرد الگوسازی ساختاری تفسیری، فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 5 (20)، 37-58.
صفری، رویا؛ قلی‌پور، آرین؛ پورعزت، علی‌اصغر؛ نرگسیان، عباس (1401)، شناسایی عوامل مؤثر بر روایی سازه کانون‌های ارزیابی با استفاده از رویکرد فراترکیب، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 14 (50)، 129-151.
طبیبی، محمدرضا؛ حسینی، ابوالحسن و رضایی، تیمور (1394). ارزیابی شاخص‌های حکمرانی خوب شهری در شهرهای مقصد گردشگری به روش IPA (مطالعه موردی: شهر تنکابن)، فصلنامه گردشگری شهری، 2(3)، 219-231.
عبداللهی، نورعلی و شهر آیینی، سیدمجتبی (1403)، تحلیل نظارتی بر استقرار کانون‌های ارزیابی مدیران مبتنی بر مدل شایستگی در نظام اداری، گزارش دفتر مطالعات مدیریت (گروه منابع انسانی و امور استخدامی) مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران، تهران.
لطیفی، میثم؛ طهماسبی بلوک‌آباد، رضا؛ جوادی، مجتبی و میرزایی هاوشکی، محمدحسن (1397). استخراج و اولویت‌بندی راهبردهای نیل به مرجعیت علمی ج.ا ایران با روش تحلیل اهمیت عملکرد، فصلنامه راهبرد، 27(86)، 5-29.
نجفی، سجاد (1402). تبیین شاخص‏های کلیدی تأثیرگذار بر انتصاب مشاغل جایگاه 17 به بالا در نزاجا در افق زمانی 1410، پروژه تحقیقاتی، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات نزاجا.
هادی‌نژاد، فرهاد و امیری، مقصود (1403)، ارتقای کیفیت ارزیابی مدیران در کانون‌های ارزیابی و توسعه با استفاده از روش تاپسیس توسعه‏یافته با اعداد فازی شش‌ضلعی، فصلنامه مطالعات منابع انسانی، 14(4)، 93-113.
یاراحمدی خراسانی، مهدی؛ سادات ناصری، نازیا و فریبرزی، الهام (1400)، طراحی مدل مفهومی کانون ارزیابی و توسعه شایستگی‌های مدیران دستیابی به نظام ارتقای مطلوب عملکرد سازمانی با رویکرد کیفی، فصلنامه مدیریت تحول، 13(26)، 125-156.
References
Abdollahi, N. & Shahr Aini, S. M. (2025). Supervisory Analysis on the Establishment of Competency-Based Assessment Centers for Managers in the Administrative System, Report of the Management Studies Office (Human Resources and Employment Group), Islamic Parliament Research Center of Iran, Tehran. (in Persian)
Akbari, M., Fayyazi, M. & Jamshidi Kouhsari, H. (2016). Identification and Prioritization of Dysfunctions in Assessment and Development Centers in Iran. Human Resource Management Research Quarterly, 8(23), 103–129. (in Persian)
Andrews, R., Beynon, M. J. & McDermott, A. M. (2016). Organizational capability in the public sector: A configurational approach. Journal of Public Administration Research and Theory26(2), 239-258.
Basiji, A. (2019). Design and Explanation of a Competency Model for International Marketing Managers, PhD Dissertation, Faculty of Social Sciences and Economics, Al-Zahra University, Tehran. (in Persian)
Boswell, C. & Cannon, Sh. (2012). Introduction to nursing research (3rd ed). Burlington, MA: Jones & Bartlett Publishers.
Byham, W. (2018). Developing Dimen on/Competency-Based Human Resource systems. Canada. 1-36.
Collings, D.G. & Mellahi, K., (2009). Strategic talent management: A review and research agenda, Human resource management review, 19(4), 304-313.
Dreyer, C. (2025). The Business Case for Assessment and Development Centers. SHL. April 8 , Retrieved from: https://www.shl.com/resources/by-type/blog/2025/the-business-case-for-assessment-and-development-centers.
Eskildsen, K. & Kristensen, K. (2006). Enhancing IPA, Productivity and Performance Management, 55, 23-41.
Hadinejad, F. & Amiri, M. (2025). Enhancing the Quality of Managerial Evaluation in Assessment and Development Centers Using Extended TOPSIS Method with Hexagonal Fuzzy Numbers, Human Resource Studies Quarterly,14(4), 93–113. (in Persian)
Hosseini, M. S. (2015). Identification of Factors Affecting the Successful Establishment of Competency Assessment Centers and Presenting a Model, Master’s Thesis, Faculty of Industrial Engineering and Management, Shahrood University. (in Persian)
HsinChih, C. (2006). Assessment center: a critical mechanism for assessing HRD effectiveness and accountability. Advances in Developing Human Resources, 8(2), 247- 264.
Jackson, D. J. R., Blair, M. D. & Ingold, P. V. (2024). Assessment centers: Reflections, developments, and empirical insights. Industrial and Organizational Psychology, 17(2), 149–153.
Jafarzadeh, M., Razini, R. & Motiee, M. (2020). Performance Evaluation of University Religious Boards Based on the Importance–Performance Analysis Approach, Islamic University Culture Quarterly, 10(34), 103–126. (in Persian)
Kleinmann, M. & Ingold, P.V. (2019) Toward a better understanding of assessment centers:A conceptual review. Annual review of organizational psychology and organizational behavior, 6, 349-372.
Latifi, M., Tahmasbi Boloukabad, R., Javadi, M. & Mirzaei Havoshki, M. H. (2018). Extraction and Prioritization of Strategies to Achieve Scientific Authority of the I.R. of Iran Using Importance–Performance Analysis, Rahbord Quarterly, 27(86), 5–29. (in Persian)
Najafi, S (2023). Explaining Key Indicators Influencing the Appointment of Positions Level 17 and Above in the I.R. Army by 2031, Research Project, Tehran: Army Studies and Research Center. (in Persian)
Onwuegbuzie, A. J. & Collins, K. M. T .(2007). A typology of mixed methods sampling designs insocial science research, Qualitative Report, 12 (2).
Rezaali, M., Mohammadi, H. & Asgarshahbazi, M. (2021). Designing a Talent Management Implementation Model in Iran Khodro Company, Tadbir Journal, 32(326), 22–32.
(in Persian)
Rouzbeh, M. H., Mousakhani, M., Rahmani, H. (2025). A Comparative Study of Gamification Skills with Assessment Center Competencies for Managers, Development and Transformation Management Quarterly, 56, 11–27. (in Persian)
Safari, R., Gholipour, A., Pourezat, A. A. & Nargesiyan, A. (2022). Identifying Factors Affecting Construct Validity of Assessment Centers Using Meta-Synthesis Approach, Human Resources Management Research Quarterly, 14(50), 129–151. (in Persian)
Samaneipour, H, Shateryan Mohammadi, F, Askariyan, M & Mohammad Davoudi, A (2023). Validation of the Assessment Center Process for Evaluating Ownership Competencies of Managers in Small and Medium Industrial Enterprises (SMEs). Quarterly Journal of Management and Development Process, 36(3), 145–177. (in Persian)
Sarlak, M. A., Abedi Ardakani, M., Darvish, H., Farati, H. (2021). Identifying Competency Development Indicators in Assessment and Development Centers Using Interpretive Structural Modeling, Strategic Defense Management Studies Quarterly, 5(20), 37–58.
(in Persian)
Shree, S. Sh. & Singh, A. (2019). Exploring Gamification for Recruitment through Actor Network Theory. South Asian Journal of Human Resources Management, 6(2), 242-257.
Tabibi, M. R., Hosseini, A. & Rezaei, T. (2015). Evaluation of Urban Good Governance Indicators in Tourist Destination Cities Using IPA Method (Case Study: Tonekabon City), Urban Tourism Quarterly, 2(3), 219–231. (in Persian)
Tseng, T. (2011). Development of an Assessment Center as a Selection Method for I/O Graduate Applicants. Unpublished Master’s thesis, Minnesota State University, Mankato.
Yarahmadi Khorasani, M., Sadat Naseri, N. & Fariborzi, E. (2021). Designing a Conceptual Model of Assessment and Development Centers for Managerial Competencies to Achieve Optimal Organizational Performance Promotion – A Qualitative Approach, Transformation Management Research Journal, 13(26), 125–156. (in Persian)