زمینه و هدف: در عصر کنونی که سازمان‌ها با پیچیدگی‌ها، تغییرات سریع و عدم قطعیت‌های فراوان مواجه‌اند، سبک‌های سنتی رهبری به‌تنهایی پاسخگوی نیازهای محیط‌های پویا نیستند لذا در چنین محیط‌هایی رهبری متناقض‌نما به‌عنوان رویکردی کارآمد مطرح می‌شود که بر توانایی رهبران در ایجاد تعادل میان ویژگی‌های متناقض تأکید دارد. این سبک رهبری با پذیرش و به‌کارگیری تضادهای سازنده، امکان ایجاد تعادل میان اهداف بخشی و کلان سازمان را فراهم می‌آورد و زمینه‌ساز نوآوری، همکاری و پایداری می‌شود. لذا هدف از ارائه این مقاله شناسایی و تحلیل روابط علّی ابعاد رهبری متناقض‌نما بود
روش‌شناسی: این پژوهش یک پژوهش آمیخته می‌باشد به طوری که در بخش کیفی و با استفاده از تحلیل مضمون ابعاد مدل شناسایی و در بخش کمی به تعیین اهمیت و بررسی روابط علّی پرداخته شد. نمونه آماری در دو بخش شامل مدیران منابع انسانی و متخصصان رفتار سازمانی بود. که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند در بخش کیفی ۱۳ نفر تا اشباع نظری و در بخش کمی ۱۰ نفر انتخاب شدند.
یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد مضامینی نظیر خِرَد راهبردی، توانمندی تنظیمی و تعادل هویتی در جایگاه اثرگذار قرار دارند، در حالی‌که مضامینی مانند تحولات عملکردی، روانی و ساختاری خروجی‌های اثرپذیر شناخته شدند. همچنین، گروهی از مضامین نظیر شدت تضادهای نهادی، بلوغ فرهنگی سازمان و سطح ابهام محیطی، نقش متعادلی را ایفا می‌کنند.
نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نه‌تنها به درک بهتر تعاملات میان ویژگی‌های متناقض کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ساز ارائه‌ راهکارهایی عملی برای ارتقای کارایی، اثربخشی و پایداری سازمان‌ها در محیط‌های پیچیده و پویا خواهد شد.