ارزیابی و رشد سرمایه‌های انسانی

ارزیابی و رشد سرمایه‌های انسانی

کاهش فرسودگی شغلی در شرایط بحرانی با به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال(اینترنت اشیاء، پایش از راه دور، هوش مصنوعی): مطالعه نقش تعدیل‌گر تاب آوری فردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی‌ارشد مدیریت صنعتی، گروه مدیریت صنعتی و فنّاوری، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران
10.22034/jhcad.2026.580942.1065
چکیده
زمینه و هدف: گسترش فناوری‌های دیجیتال در صنایع پیچیده و پرریسک، ضمن بهبود کارایی و ایمنی، می‌تواند پیامدهای روان‌شناختی محیط کار، از جمله فرسودگی شغلی کارکنان را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، ظرفیت‌های فردی مانند تاب‌آوری، نقش مهمی در نحوه مواجهه کارکنان با فشارهای شغلی ایفا می‌کند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر فناوری‌های دیجیتال بر فرسودگی شغلی کارکنان صنعت نفت، گاز و پتروشیمی استان مرکزی و تبیین نقش تعدیل‌گر تاب‌آوری فردی در این رابطه است.
روش‌شناسی: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش‌شناسی، کمی و از نوع توصیفی–همبستگی بوده و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شده است. جامعه آماری شامل کارکنان صنعت نفت، گاز و پتروشیمی استان مرکزی بود که از میان آن‌ها 250 نفر به روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های مبتنی بر مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت گردآوری و با بهره‌گیری از نرم‌افزار اسمارت پی.ال.اس تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد فناوری‌های دیجیتال اثر منفی و معناداری بر فرسودگی شغلی کارکنان دارند و در میان مؤلفه‌های بررسی‌شده، هوش مصنوعی بیشترین تأثیر کاهشی را بر فرسودگی شغلی نشان داد و پس از آن پایش از راه دور و اینترنت اشیاء قرار گرفتند. همچنین، نتایج بیانگر آن است که تاب‌آوری فردی نقش تعدیل‌گر معناداری در رابطه میان فناوری‌های دیجیتال و فرسودگی شغلی ایفا می‌کند.
نتیجه‌گیری: در مجموع، توسعه و به‌کارگیری فناوری‌های نوین در کنار تقویت ظرفیت‌های روان‌شناختی کارکنان، می‌تواند به کاهش فشارهای شغلی و ارتقای کیفیت محیط کار در صنایع کمک کند.
کلیدواژه‌ها