1
مدیریت کسب و کار گرایش رفتار سازمانی و منابع انسانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2
استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
3
گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
10.22034/jhcad.2026.587446.1080
چکیده
قراردادهای نامتعارف بهعنوان توافقات استخدامی فردیشده میان کارکنان و کارفرما، در حال حاضر یکی از مهمترین ابزارهای رویکرد تمایز در رویههای مدیریت منابع انسانی محسوب میشوند. ظهور فزاینده این قراردادها پاسخی مستقیم به نگرانیهای رو به رشد سازمانها در خصوص حفظ و ماندگاری بهترین استعدادها است. سازمانها بااستفاده از این ابزار استراتژیکی تلاش میکنند تا نیازهای منحصر به فرد کارکنان کلیدی خود را تأمین کرده و مزیت رقابتی خود را در بازار کار حفظ نمایند. این پژوهش با هدف شناسایی و سطحبندی پیامدهای قراردادهای نامتعارف و همچنین ترسیم روابط بین آنها انجام شده است. این پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی و با ماهیت کاربردی است. در این پژوهش پیامدهای منفی قراردادهای نامتعارف از ادبیات موضوع استخراج و بااستفاده از تکنیک دلفی فازی پیامدهای منفی نهایی توسط خبرگان دانشگاهی و مدیران منابع انسانی انتخاب و براساس تکنیک مدلسازی ساختاری تفسیری ساختارمند شدند. درنهایت بااستفاده از تحلیل MICMAC مورد بررسی قرار گرفت. باتوجه به یافتههای پژوهش پیامدهای منفی قراردادهای نامتعارف «بیعدالتی در محل کار»، « تاکید بر فردگرایی در جامعه» و «عدم توازن در قدرت چانهزنی کارکنان» جزء تاثیرگذارترین پیامدهای منفی این قراردادها هستند که باید در درجه اول مورد بررسی قرار گیرند. نتایج نشان میدهد قراردادهای نامتعارف، علاوه بر کمک به جذب و نگهداشت کارکنان کلیدی، میتوانند پیامدهای منفی مهمی مانند بیعدالتی در محل کار، تقویت فردگرایی و عدم توازن در قدرت چانهزنی کارکنان ایجاد کنند. بنابراین، مدیران منابع انسانی باید با تعیین معیارهای شفاف برای اعطای این توافقات و طراحی سازوکارهای عدالتمحور، از شکلگیری ادراک تبعیض جلوگیری کنند.