ارزیابی و رشد سرمایه‌های انسانی

ارزیابی و رشد سرمایه‌های انسانی

تدابیر پاسداشت حکمرانی اقتصادی جنگ و تأمین سرمایه اجتماعی دفاع ترکیبی

سخن سردبیر

نویسنده
استاد، گروه مدیریت دولتی و خط مشی گذاری، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/jhcad.2026.254876
چکیده
در جنگ ترکیبی، فروپاشاندن توان اقتصادی، نقش مهمی در به استیصال کشاندن ملت‌های مقاوم دارد؛ پس در حکمرانی جنگ، باید مفهوم اقتصاد جنگ مورد توجه ویژه و کفایت‌بخش قرار گیرد. آیات بسیاری در کتاب حکیم به مصادیق غنیمت و تأمین اقتصادی جنگاوران پرداخته‌اند؛ به ویژه آیات 19 تا 21 در سوره فتح، به ضرورت رعایت عدالت و حکمت در توزیع غنائم اشاره کرده‌اند؛ همچنین در نامه ۵۳ نهج البلاغه (خطاب به مالک اشتر) و دعای مرزداران صحیفه سجادیه، درباره رعایت حریم رزمندگان و ایجاد امنیت اقتصادی برای خانواده‌های آنان هشدار داده شده است؛ بنابراین، می‌توان ادعا کرد که توجه ویژه کتاب و سنت به این امر و مجموعه نصایح و دستورالعمل‌ها و احکام و دلالت‌های مهمی که درباره تأمین مالی رزمندگان آورده‌اند، به حکمرانان هشدار می‌دهند که واقعیت میدان جنگ ترکیبی را دریابند؛ هشدارها و دلالت‌هایی که عظمت امر دفاع و رعایت شئونات مالی و اقتصادی خانواده‌های رزمندگان را در کانون توجه حکمرانان ژرف‌نگر قرار می‌دهند. اگر به امر جنگ و دفاع، نیک نگریسته شود، ملاحظه گردد که در عصر حاضر، در هنگامه جنگ‌های ترکیبی، بخش مهمی از مردم، به ویژه نیروهای جان بر کف ارتش و سپاه، نیروهای امدادی، خبرنگاران و جنگاوران رسانه‌ای و در نگاهی عمیق‌تر، حتی معلمان امید آفرین و آموزش دهندگان و انسجام‌بخشان به عامه مردم و تأمین‌کنندگان تسهیلات زندگی، نظیر آب و برق و راه، سهم انکارناپذیری در پیروزی‌های ملی داشته‌اند. عقلانیت حکمرانی متعالی حکم می‌کند که جامعه، به گونه‌ای رفتار کند که این نیروهای آماده رزم و جان بر کف، دست کم از وضعیت معیشت خانواده‌های خود مطمئن باشند.
کلیدواژه‌ها