1
استادیار گروه برنامه ریزی آموزش عالی موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران.
2
گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران
10.22034/jhcad.2026.601768.1122
چکیده
زمینه و هدف: زمینه و هدف: فناوریهای نوین دگرگونی چشمگیری در فرایند آموزش ایجاد کرده و ویژگیهای فردی کارآفرینانه همچون توانایی حل مسئله، خلاقیت، مهارتهای بینفردی و مهارتهای عملی نقش کلیدی در بروز رفتار کارآفرینانه دارند. هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل مؤلفههای هوش مصنوعی، عوامل فردی و شایستگیهای کارآفرینانه در توسعه رفتارهای کارآفرینانه دانشجویان است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت دادهها، کیفی است. برای انجام پژوهش از روش مدلسازی ساختاری تفسیری جامع (TISM) استفاده شد. دادهها از طریق مصاحبههای نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه کارآفرینی و فناوری آموزشی گردآوری گردید. مشارکتکنندگان از اعضای هیئتعلمی دانشگاههای اراک، لرستان و قم بودند که به روش نمونهگیری نظری درمجموع با 11 نفر مصاحبه گردید. یافتهها: بررسیها نشان داد فناوریهایی نظیر شبکههای اجتماعی، پردازش زبان طبیعی و دستیارهای هوشمند در لایههای ابتدایی الگو قرار میگیرند و مانند محرکهایی عمل میکنند که شرایط لازم برای تحول در مهارتهای فردی و شناختی را مهیا میسازند. در سطح میانی الگو، مجموعهای از مهارتها از جمله مهارتهای انتقادی، مهارتهای بینفردی، مهارتهای عملی کارآفرینی و خلاقیت بهعنوان عوامل مستقل شناسایی شدند. در بخش نهایی الگو، خودکارآمدی کارآفرینانه و قصد کارآفرینی بهعنوان پیامدهای اصلی قرار گرفتند. نتیجهگیری: یافتهها بیانگر آن است که ادغام هدفمند فناوریهای نوین در آموزش دانشگاهی میتواند بر تقویت ویژگیهای فردی کارآفرینانه و درنهایت بروز رفتار کارآفرینانه دانشجویان اثرگذار باشد. الگوی استخراجشده در این پژوهش، نشان میدهد ادغام هوشمندانه فناوری در آموزش کارآفرینی، فراتر از افزایش دسترسی یا سادهسازی محتوا است و میتواند سازوکارهای انگیزشی و شناختی را فعال کند.