1
مدرس دانشکده پرواز، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران
2
استادیار مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران
3
مدرس دانشکده پرواز، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.
4
مدرس دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهیدستاری، تهران، ایران
10.22034/jhcad.2025.243985
چکیده
زمینه و هدف: مهارتافزایی کارکنان، فرآیندی راهبردی برای ارتقای توانمندیهای فردی و سازمانی در پاسخ به نیازهای عملیاتی سازمان محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مؤلفههای مهارتافزایی کارکنان آمادی در یک سازمان دفاعی انجام شده است. روششناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی انجام شد. دادهها از دو منبع مبانی نظری و مصاحبه با ۱۰ نفر از خبرگان علمی و سازمانی حوزه آماد و آموزش گردآوری گردید. نمونهگیری به صورت هدفمند قضاوتی انجام شد. روایی و پایایی با بهرهگیری از معیارهای لینکلن و گوبا تأمین و تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گرفت. یافتهها: الگوی مفهومی استخراجشده شامل ۵ عامل اصلی و ۲۸ مؤلفه است: (۱) عوامل مؤثر و تسهیلکننده (شامل نظام برنامهریزی آموزشی، توانمندسازی روانشناختی و انگیزش درونی، فرهنگ و رهبری سازمانی، پویایی محیط کار)؛ (۲) شایستگیهای فردی و حرفهای (شامل مهارتهای فنی، فردی و شناختی، ارتباطی و اجتماعی، مدیریتی و رهبری، فناورانه و پژوهشی، اخلاقی و ارزشی)؛ (۳) راهبردهای یادگیری و توسعه (شامل یادگیری مبتنی بر تجربه و عمل، همیارانه و غیررسمی، فناورانه و ترکیبی، فردمحور، رسمی، سازمانی و برونسازمانی)؛ (۴) موانع فرهنگی و ساختاری (ضعف در طراحی و اجرای آموزش، کمبود منابع، موانع فرهنگی و مدیریتی، شکاف در نظام جبران خدمت، فقدان حمایت روانی و سازمانی)؛ و (۵) دستاوردهای مهارتافزایی (ارتقای عملکرد فردی و شغلی، بهبود بهرهوری و چابکی سازمانی، افزایش انگیزش و تعلق سازمانی، توسعه سرمایه انسانی و رقابتپذیری). نتیجهگیری: الگوی ارائهشده چارچوبی جامع، بومی و کاربردی برای مهارتافزایی در سازمان دفاعی مورد مطالعه است که با تأکید بر نگاه سیستمی و تعامل میان ابعاد پنجگانه، میتواند مبنای طراحی نظامهای آموزش و توسعه، ارزیابی و بهروزرسانی مهارتهای کارکنان آمادی قرار گیرد.
