1
استادیار گروه مدیریت آموزش عالی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه علوم و فنون فارابی، تهران، ایران
2
دانشجوی دکتر برنامه ریزی، توسعه آموزش عالی روه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
10.22034/jhcad.2026.247154
چکیده
چکیده زمینه و هدف: حکمرانی آکادمیک به مجموعه سازوکارها، روابط و فرایندهایی اشاره دارد که چگونگی هدایت، تصمیمگیری و مشارکت ذینفعان را در دانشگاه سامان میدهد و نقش مهمی در ارتقای کیفیت، پاسخگویی و اثربخشی نظام آموزش عالی دارد. توجه به رویکرد یادگیرندهمحور در حکمرانی آکادمیک میتواند زمینهساز بهبود تجربه یادگیری، افزایش مشارکت دانشگاهی و ارتقای عملکرد آموزشی و سازمانی شود. بر این اساس، تحقیق حاضر بهمنظور تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در آموزش عالی، با تأکید بر دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، انجام شده است. تحقیق حاضر به منظور تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در آموزش عالی به طور خاص در دانشگاه علوموفنون دریایی شهید ستّاری انجام شده است. روششناسی: رویکرد تحقیق کیفی و از راهبرد گراندد تئوری سیستماتیک اشتراوس و کوربین بهره گرفته شد. مشارکتکنندگان تحقیق را اعضای هیئت علمی دانشگاه علوموفنون دریایی شهید ستّاری تشکیل دادند. از طریق شیوه نمونهگیری هدفمند 15 نفر از استادان این دانشگاه در تحقیق مشارکت داده شدند. از مصاحبه نیمهساختاریافته عمیق بهعنوان ابزار گردآوری دادهها استفاده به عمل آمد. تحلیل دادهها به شیوه کدگذاری سهمرحلهای باز، محوری و گزینشی صورت پذیرفت. یافتهها: یافتههای حاکی از آن بود که عوامل علِّی تأثیرگذاری برای ایجاد حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در دانشگاه شهید ستّاری شامل: سلسله مراتب نظامی و ساختار فرماندهی، امنیت ملی و اولویتهای استراتژیک، یکنواختی و استانداردسازی، آموزش و توسعه حرفهای و فرهنگ نوآوری تحقیق بود. عوامل مداخلهای شامل: ظرفیتسازی علمی، فرهنگ سازمانی مشارکتی و رهبری آکادمیک توانمندساز بود. همچنین عوامل میانجیگر مشتمل بر بینشمندی و مأموریتگرایی دانشگاه، مدیریت منابع مالی و ارتباطات و شبکهسازی بود. پدیده محوری پژوهش مفهوم حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور بود. افزون بر این راهبردها دربرگیرنده مشارکتهای استراتژیک، یکپارچهسازی فناوری، توسعه علمی حرفهای، ایجاد مراکز تخصصی پژوهشی در حوزههای نظامی و ایجاد فرصتهای پژوهشی برای دانشجویان و اساتید بود. پیامدهای ایجاد پدیده حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور شامل: ارتقای امنیت ملی، بهبود کیفیت آموزش و پژوهش، افزایش انعطافپذیری در برابر تغییرات، پاسخگویی مؤثر به چالشهای اجتماعی و امنیتی، افزایش توانمندیهای استخدامی فارغالتحصیلان، تقویت فرهنگ دانش بنیان و ارتقای اعتبار علمی دانشگاه بود. نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان داد حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در دانشگاه شهید ستاری مستلزم توجه همزمان به ابعاد ساختاری، مدیریتی و آموزشی است. این مدل میتواند مبنایی برای بازاندیشی در شیوههای حکمرانی دانشگاهی و نیز بهبود کیفیت آموزش، تقویت مشارکت و ارتقای تابآوری سازمانی در محیطهای آموزشی تخصصی فراهم سازد.
تنهایی,علیرضا و امینی باغ,علی . (1405). تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری . (e247154). ارزیابی و رشد سرمایههای انسانی, 2(4), e247154 doi: 10.22034/jhcad.2026.247154
MLA
تنهایی,علیرضا , و امینی باغ,علی . "تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری " .e247154 , ارزیابی و رشد سرمایههای انسانی, 2, 4, 1405, e247154. doi: 10.22034/jhcad.2026.247154
HARVARD
تنهایی علیرضا, امینی باغ علی. (1405). 'تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری ', ارزیابی و رشد سرمایههای انسانی, 2(4), e247154. doi: 10.22034/jhcad.2026.247154
CHICAGO
علیرضا تنهایی و علی امینی باغ, "تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری ," ارزیابی و رشد سرمایههای انسانی, 2 4 (1405): e247154, doi: 10.22034/jhcad.2026.247154
VANCOUVER
تنهایی علیرضا, امینی باغ علی. تدوین مدل حکمرانی آکادمیک یادگیرندهمحور در آموزش عالی: مورد مطالعه دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری . ارزیابی و رشد سرمایههای انسانی. 1405;2(4):e247154. doi: 10.22034/jhcad.2026.247154
